TẠI SAO TẬP CẬN BÌNH PHẢI ĐẾN BÌNH NHƯỠNG LÚC NÀY?

Đặng Đình Mạnh

Trong nhiều năm qua, thế giới đã quen với hình ảnh các nguyên thủ quốc gia nối nhau đến Bắc Kinh. Từ tổng thống Hoa Kỳ, tổng thống Nga, các nhà lãnh đạo châu Âu, Trung Đông, châu Phi cho đến các nước Đông Nam Á, hầu như ai muốn bàn chuyện lớn đều phải tìm đến Trung Quốc. Bắc Kinh là trung tâm quyền lực kinh tế và ngoại giao của một cường quốc đang lên.

Chính vì vậy, việc Chủ tịch Tập Cận Bình đích thân sang Bình Nhưỡng trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên sau bảy năm đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc tế.

Trong ngoại giao, không phải lúc nào lời nói cũng quan trọng bằng hành động. Và đôi khi, việc ai phải đến gặp ai lại là một thông điệp chính trị rất rõ ràng.

Câu hỏi được đặt ra là: Tại sao ông Tập phải sang Bắc Hàn?

Một phần của câu trả lời nằm ở sự thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực. Trong quá khứ, Bắc Hàn gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhưng ngày nay, Bình Nhưỡng đã có thêm một đối tác chiến lược quan trọng là Nga. Quan hệ quân sự và chính trị giữa Bắc Hàn và Nga phát triển mạnh trong những năm gần đây, tạo cho ông Kim Jong Un nhiều không gian lựa chọn hơn trước. Nói cách khác, Bắc Hàn không còn ở vị thế chỉ có một con đường duy nhất là dựa vào Bắc Kinh.

Trong bối cảnh đó, chuyến đi của ông Tập mang ý nghĩa tái khẳng định vai trò của Trung Quốc. Bắc Kinh muốn nhắc cho Bình Nhưỡng nhớ rằng, dù thế giới có thay đổi thế nào, Trung Quốc vẫn là người bảo trợ quan trọng nhất đối với chế độ Bắc Hàn.

Nhưng nhìn ở một góc độ khác, chuyến đi này cũng phản ánh một thực tế mà cách đây mười hay mười lăm năm ít ai nghĩ tới: Trung Quốc ngày nay không còn ở vị thế hoàn toàn áp đảo như trước. Nếu Bắc Kinh thực sự nắm chắc ảnh hưởng tuyệt đối đối với Bình Nhưỡng, có lẽ ông Tập đã không cần phải đích thân đến đó để củng cố quan hệ.

Đáng chú ý hơn nữa là chuyến thăm diễn ra chỉ ít lâu sau khi nhiều nhà lãnh đạo lớn, bao gồm cả lãnh đạo Hoa Kỳ và Nga, đã đến Bắc Kinh hội đàm với ông Tập. Điều đó tạo nên một sự tương phản rất đặc biệt: từ vị thế tiếp đón các cường quốc tại Bắc Kinh, ông Tập lại phải sang Bình Nhưỡng để bảo đảm rằng đồng minh nhỏ bé của mình không nghiêng quá xa về phía Moscow.

Có thể nói, chuyến đi này không phải biểu hiện của sức mạnh tuyệt đối, mà là biểu hiện của nhu cầu duy trì ảnh hưởng. Trong quan hệ quốc tế, người mạnh thường không phải là người được tung hô nhiều nhất, mà là người không phải lo giữ chân đồng minh.

Bởi vậy, điều đáng chú ý nhất của chuyến thăm Bắc Hàn lần này không phải là những khẩu hiệu về “tình hữu nghị truyền thống” hay “tình đoàn kết xã hội chủ nghĩa”. Điều đáng chú ý là nó cho thấy Bắc Kinh đang phải chủ động hơn để bảo vệ vị trí của mình trong một môi trường địa chính trị ngày càng cạnh tranh và phức tạp.

Và đó có lẽ là thông điệp quan trọng nhất đằng sau chuyến đi của ông Tập Cận Bình tới Bình Nhưỡng.

Viết từ Hoa Thịnh Đốn, ngày 09 Tháng Sáu 2026