MARX VÀ ENGELS ĐÃ VIẾT GÌ VÀ TÔ LÂM SẼ LÀM GÌ?

Đặng Đình Mạnh

Khi Tô Lâm đưa ra chủ trương xây dựng thí điểm một phường Xã Hội Chủ Nghĩa tại Hà Nội, nhiều người đã nghi vấn về tính khả thi, nhất là phường ấy sẽ trông ra sao? Hoạt động như thế nào? Nó sẽ là một showroom về xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa để thuyết phục công chúng tiếp tục chịu đựng sự thao túng của đảng Cộng Sản chăng?

Theo đó, tôi tập hợp lại các lý luận cơ bản của Karl Marx và Friedrich Engels mô tả về xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa một khi được xây dựng thành công. Qua đó, giúp cho chúng ta có góc nhìn đối chiếu, so sánh một khi phường Xã Hội Chủ Nghĩa tại Hà Nội của Tô Lâm được hình thành.

Trong lý luận của Marx và Engels, “chủ nghĩa xã hội” được xem là giai đoạn quá độ để tiến tới “chủ nghĩa cộng sản” hoàn chỉnh. Họ mô tả rằng khi xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, xã hội sẽ biến đổi sâu rộng trên hầu hết mọi lĩnh vực.

Sự mô tả của Marx và Engels đã làm lóa mắt hàng loạt trí thức Việt Nam suốt từ những năm 1945 cho đến năm 1975, là động lực khiến cho họ có cảm tình và thậm chí, dấn thân theo đảng Cộng Sản để cướp chính quyền năm 1945, cưỡng chiếm miền Nam tự do năm 1975.

Thực tế, trên bình diện quốc nội, sau khi “giải phóng” Sài Gòn năm 1975 thì hầu hết họ đều đã “sáng mắt, sáng lòng”. Từ năm 1975 cho đến nay đã ngoài 50 năm, dĩ nhiên, cái xã hội mà Marx và Engels mô tả vẫn chưa thấy và chúng đang được Tô Lâm hứa hẹn vào mốc thời điểm 2045.

Trên bình diện quốc tế, chưa có một quốc gia nào theo đuổi theo chủ nghĩa Cộng Sản đã xây dựng thành công xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa theo như mô tả của Marx và Engels cả, nếu không muốn nói đến những hậu quả tiêu cực nặng nề, khi đưa cả đất nước, dân tộc của họ vào sự kiệt quệ về mọi phương diện. Đến mức độ, cho đến nay, chỉ còn vài ba quốc gia còn tuyên bố kiên định mục tiêu xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa.

Ngay cả Trung Cộng, quốc gia có sự phát triển vượt bực về kinh tế, thì sự thành công của họ cũng không dựa vào bất kỳ lý thuyết nào của Marx và Engels. Trái lại, Trung Cộng đã tận dụng các giá trị của chính kẻ thù Xã Hội Chủ Nghĩa là Tư Bản Chủ Nghĩa để đạt được sự thành công, như tri thức, đồng vốn, kỹ thuật… đều từ các quốc gia tư bản cả.

Lúc này, Tô Lâm đang chủ trương dẫn dắt dân tộc đi vào kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên ngược chiều với thế giới văn minh.

Dưới đây là lý thuyết của Marx và Engels.

——-///——-

1. Về chính quyền

Chính quyền sẽ “tự tiêu vong” vì không còn nhu cầu cưỡng chế xã hội nữa. Khi ấy, xã hội vận hành chủ yếu bằng sự tự quản của cộng đồng.

2. Về công an, quân đội và bộ máy cưỡng chế

Marx và Engels cho rằng các công cụ cưỡng chế như quân đội, công an dần mất đi vai trò vì xã hội không còn xung đột giai cấp đối kháng. Họ hình dung một xã hội mà người dân tự quản lý trật tự xã hội, thay vì bị cai trị bởi bộ máy cưỡng bức.

3. Về pháp luật

Theo Marx, trong xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa, pháp luật không còn giữ hình thái như cũ nữa, mà là những quy ước tự quản phục vụ lợi ích của đại đa số lao động, vì:

– con người đã có ý thức tự giác,

– của cải dồi dào,

– không còn tranh chấp giai cấp lớn.

Khẩu hiệu nổi tiếng mà Marx mô tả cho giai đoạn này là: “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu.”

4. Về kinh tế

Đây là trọng tâm của học thuyết Marxist. Marx và Engels cho rằng:

– tư liệu sản xuất lớn (nhà máy, đất đai, ngân hàng…) sẽ thuộc sở hữu toàn dân hoặc tập thể,

– chấm dứt sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa,

– xóa bỏ bóc lột lao động làm thuê.

Họ tin rằng nền kinh tế kế hoạch hóa sẽ giúp:

– phân phối lợi ích công bằng hơn,

– tránh khủng hoảng kinh tế chu kỳ,

– bảo đảm việc làm cho mọi người.

5. Về giáo dục

Marx, Engels đều xem giáo dục là công cụ quan trọng để tạo ra “con người mới xã hội chủ nghĩa”. Họ chủ trương:

– giáo dục miễn phí,

– phổ cập giáo dục,

– kết hợp lao động với học tập,

– giảm ảnh hưởng của tôn giáo trong giáo dục,

– đào tạo con người có tinh thần tập thể thay vì cạnh tranh cá nhân.

Trong mô hình lý tưởng, giáo dục không còn phục vụ tầng lớp giàu có mà phục vụ toàn xã hội.

6. Về cuộc sống người dân

Trong mô tả lý tưởng của Marx, Engels, người dân trong xã hội xã hội chủ nghĩa sẽ có:

– việc làm ổn định,

– có nhà ở,

– được chăm sóc y tế,

– giáo dục miễn phí hoặc giá rẻ,

– không còn bất bình đẳng giàu nghèo,

– không còn cảnh người bóc lột người.

Họ tin rằng khi bóc lột kinh tế bị xóa bỏ, con người sẽ:

– phát triển tự do hơn,

– sống đoàn kết hơn,

– không còn bị tha hóa bởi đồng tiền và cạnh tranh tư bản.

Marx từng viết rằng mục tiêu là xây dựng một xã hội: “Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người.”

 

Viết từ Hoa Thịnh Đốn, ngày 12 Tháng Năm 2026